Testosteron Kaç Olmalı? Yaşa Göre Normal Testosteron Seviyeleri
Testosteron, hem erkeklerde hem de kadınlarda bulunan bir hormondur.Özellikle erkek vücudunda kas gelişimi, cinsel istek, sperm üretimi ve genel fiziksel dayanıklılık üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Bunun yanında testosteron sadece fiziksel özelliklerle sınırlı değildir; rekabet duygusu, motivasyon ve bazı davranışsal özellikler üzerinde de etkili olduğu bilinmektedir.
Zaman içinde, özellikle yaş ilerledikçe testosteron seviyelerinde doğal bir düşüş görülmektedir. Bu durum birçok kişinin aklına şu soruyu getirir: “Testosteron kaç olmalı?” veya “Benim yaşıma göre testosteron seviyem normal mi?”
Bu yazıda, testosteron seviyelerinin nasıl değerlendirildiğini ve yaşa göre ortalama değerlerin ne olduğunu sade bir dille ele alıyoruz.
Testosteron Seviyeleri Nasıl Değerlendirilir?
Testosteron üretimi anne karnında başlar ve erkek üreme sisteminin gelişiminde kritik rol oynar. Doğumdan itibaren hormon seviyeleri yaşa, gelişim dönemine ve bireysel faktörlere göre değişiklik gösterir.
Testosteron seviyesi, basit bir kan testi ile ölçülür. Sonuçlar genellikle ng/dL (desilitre başına nanogram) birimiyle ifade edilir. Doktorlar bu değeri değerlendirirken yalnızca sayıya değil, kişinin yaşına ve varsa şikayetlerine de bakar.
Yaşa Göre Ortalama Testosteron Seviyeleri
Aşağıdaki değerler genel referans aralıklarıdır. Her birey için “ideal” seviye bu aralıkların içinde farklılık gösterebilir.
| Yaş Grubu | Normal Testosteron Aralığı |
|---|---|
| Erkek bebekler (0–6 ay) | 75 – 400 ng/dL |
| Çocuklar (yaklaşık 10 yaş) | 7 – 130 ng/dL |
| Ergenliğin ilk dönemi (12–13 yaş) | 7 – 800 ng/dL |
| Ergenliğin ortaları (15–16 yaş) | 100 – 1.200 ng/dL |
| Ergenliğin son dönemi (17–18 yaş) | 300 – 1.200 ng/dL |
| Yetişkinler (19 yaş ve üzeri) | 300 – 1.000 ng/dL |
Bu tabloda görülen rakamlar hedef değerler değil, normal kabul edilen geniş aralıklardır. Amaç mutlaka üst sınıra ulaşmak ya da üst sınırı geçmek değildir.
Çocukluk ve Ergenlik Döneminde Testosteron
Erkek bebeklerde birkaç aylık dönemde testosteron seviyesi 75–400 ng/dL arasında olabilir. Çocukluk döneminde bu değerler oldukça düşüktür ve bu durum normal kabul edilir.
Ergenliğin başlamasıyla birlikte testosteron seviyesi hızla yükselir.
-
12–13 yaşlarında hormon seviyeleri geniş bir aralıkta seyredebilir.
-
15–16 yaşlarında testosteron genellikle 100–1200 ng/dL seviyelerine ulaşır.
-
Ergenliğin sonlarına doğru hormon üretimi zirve yapar.
Yetişkinlerde Normal Testosteron Seviyesi
19 yaş ve üzeri erkeklerde 300–1000 ng/dL aralığı genel olarak normal kabul edilir. Ancak 30 yaşından sonra testosteron seviyeleri her yıl ortalama %1 civarında azalır.
Bu nedenle özellikle orta yaş ve üzerindeki erkeklerde, değer referans aralığının alt sınırına yakın olsa bile, belirti yoksa çoğu doktor bunu tek başına sorun olarak değerlendirmez.
Düşük Testosteron Belirtileri Nelerdir?
Düşük testosteron, sadece bir laboratuvar sonucu değildir. Çoğu zaman bazı fiziksel ve zihinsel belirtilerle birlikte ortaya çıkar.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Cinsel istekte azalma
-
Ereksiyon sıklığında ve kalitesinde düşüş
-
Kas kütlesinde azalma
-
Güç ve dayanıklılık kaybı
-
Kemik yoğunluğunda azalma
-
Sürekli yorgunluk hissi
-
Depresif ruh hali
Bu tür şikâyetler varsa, “Benim yaşıma göre testosteronum normal mi?” sorusu mutlaka bir hekimle değerlendirilmelidir.
Kadınlarda Testosteron Seviyesi
Testosteron çoğunlukla erkeklik hormonu olarak bilinse de, kadınlar için de önemlidir. Kadın vücudunda testosteron; kemik sağlığı, enerji seviyesi ve cinsel istek üzerinde rol oynar.
Menopoz döneminde östrojen seviyeleri düşerken hormon dengesi değişir. Testosteronun fazla ya da yetersiz olması şu sorunlara yol açabilir:
Yüksek testosteron belirtileri:
-
Akne
-
Saç dökülmesi
-
Yüzde tüylenme
-
Adet düzensizlikleri
-
Kısırlık
Düşük testosteron belirtileri:
-
Cinsel istekte azalma
-
Kemik zayıflığı
-
Enerji düşüklüğü
Bu tür durumlarda doktor kontrolü ve gerekirse ek testler önemlidir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Eğer testosteron seviyenizin düşük olduğunu düşünüyorsanız veya buna eşlik eden belirtiler yaşıyorsanız, ilk adım bir aile hekimi ya da üroloji uzmanına başvurmak olmalıdır. Doktorunuz yaşam tarzı değişiklikleri, egzersiz, beslenme düzeni veya gerekli görürse tedavi seçenekleri hakkında sizi bilgilendirecektir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir sağlık uzmanına danışılmalıdır.